FORUM Serce Dziecka

Sygma

Cytat:

Streszczenie
Szczepienia to bardzo dobra, skuteczna i powszechna metoda zapobieganie zakażeniom wirusami i bakteriami. Polegają one na podaniu osłabionego lub martwego drobnoustroju przeciwko któremu organizm nabiera odporności i staje się mniej podatny na infekcje w przyszłości. Niektóre szczepienia, szczególnie te oparte na osłabionych, ale żywych bakteriach mogą być szkodliwe dla kobiet w ciąży, a w szczególności dla ich rozwijających się dzieci. Warto zaszczepić się przed planowanym zajściem w ciąże, gdyż w jej trakcie szczepienia mogą być ryzykowne i należy je zawsze konsultować z lekarzem prowadzącym.

Dzięki stosowaniu szczepionek możliwe jest uchronienie organizmu przed wieloma chorobami zakaźnymi. Odporność uzyskana w ten sposób ma szczególne znaczenie dla kobiet w ciąży, gdyż wiele wirusów i bakterii zagraża nie tylko bezpośrednio im, ale również ich nienarodzonym jeszcze dzieciom. Czasami jednak istnieją przeciwwskazania do przeprowadzania takiego zabiegu u kobiet będących w ciąży lub w okresie bezpośrednio ją poprzedzającym. Decyzja o przeprowadzeniu szczepienia powinna być za każdym razem konsultowana z lekarzem prowadzącym.

Szczepienia, nazywane też immunizacją, polegają na podaniu do organizmu antygenu. Pod tym terminem mogą kryć się osłabione żywe wirusy lub bakterie; zabite drobnoustroje bądź też same ich fragmenty. Organizm reaguje na obecność antygenu i produkuje przeciwciała skierowane przeciwko niemu. Przeciwciała łączą się z antygenem i pomagają wydalić go z organizmu. Gdy już chorobotwórczy intruz zostanie usunięty we krwi utrzymuje się podwyższony poziom przeciwciał, które w razie ponownego zakażenie danym zarazkiem skutecznie i szybko się z nim rozprawiają. Niektóre szczepionki po jednorazowym podaniu chronią przez całe życie, inne tylko przez pewien okres, a jeszcze inne muszą być podawane w kilku kolejnych dawkach, aby zaczęły w pełni chronić szczepiona osobę.

Ciąża to okres szczególnego zagrożenia ze strony chorób zakaźnych. Ryzyko to związane jest z tym, że niektóre choroby jak np. różyczka, świnka czy odra mogą wywołać wady rozwojowe płodu. Wśród chorób, które również przyczynić się mogą do zaburzenia prawidłowego rozwojowi wymienić należy dodatkowo ospę wietrzną czy zakażenia bakteriami Listerii, a nawet grypę. Niektóre infekcje mogą dodatkowo skończyć się poronieniem, co czyni je jeszcze bardziej niebezpiecznymi.

Szczepionki uważane są za skuteczny i tani sposób zapobieganiu zakażeniom przyszłej mamy i jej dziecka pod warunkiem, że zastosowane są one przed zajściem w ciąże. Niektóre szczepionki, a konkretnie te zawierające osłabione, ale żywe wirusy nie powinny być stosowane w błogosławionym stanie ze względu na fakt, że mogą one powodować konsekwencje podobne jak same wirusy. W tej grupie znajdują się preparaty mające chronić min. przeciw różyczce, ospie czy śwince.

Przeciwko większości tych chorób immunizacji dokonuje się we wczesnej młodości, czy nawet w wieku niemowlęcym. W skutek przejścia przez standardowy, obowiązkowy kalendarz szczepień przyszłe mamy jeszcze w dzieciństwie nabierają odporności na takie choroby jak krztusiec, tężec, błonica, (szczepionka Di-Te-Per) jak również różyczka, świnka i odra (MMR) oraz choroba Heinego-Medina. Wszystkie wyżej wymienione szczepienia powinny być wykonane przed planowanym zajściem w ciąże, a dodatkowo warto też poddać się uodpornieniu przeciwko ospie wietrznej i wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Zanim zacznie się starania o dziecko należy sprawdzić jakim szczepieniom zostało się poddanym i zapytać lekarza o to czy istnieje potrzeba przeprowadzenia jakichś dodatkowych immunizacji.
Każda terapia stosowana w czasie ciąży powinna być dwa razy sprawdzona pod kątem potencjalnego zagrożenia dla zdrowia dziecka. Nie inaczej jest ze szczepieniami i niektóre z nich są przeciwwskazane, jednak są też takie, które uznawane są za stosunkowo bezpieczne. Do pierwszej grupy tzn. tych które nie powinny być wykonywane w ciąży zaliczyć możemy szczepionki przeciwko: odrze; śwince; różyczce; ospie wietrznej; gruźlicy jak również przeciwko grypie jeżeli oparta jest na podaniu żywych, osłabionych drobnoustrojach. Za bezpieczne uznane są natomiast immunizacje przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B; tężcowi i błonicy (Td); wściekliźnie oraz szczepionka przeciwko grypie oparta na martwych drobnoustrojach, która jest wręcz rekomendowana. Zalecenia te oparte są na wytycznych amerykańskiego centrum do zwalczania i zapobiegania chorób (CDC) z maja 2007 roku [1]

Podsumowując najlepiej jest zadbać o szczepienia jeszcze przed przewidywanym zajściem w ciążę. Gdy u ciężarnej zachodzi potrzeba zastosowania szczepionki niekiedy może nieść to za sobą ryzyko, gdy stosowana szczepionka opiera się na żywych, osłabionych drobnoustrojach. W takich przypadkach podejmuje się wspólnie z prowadzącym lekarzem decyzję co do postępowania w oparciu o ocenę ryzyka zapadnięcia na daną chorobę. Na szczęście nie każda immunizacja jest przeciwwskazana u kobiet w błogosławionym stanie, aczkolwiek również o takich warto jest pomyśleć przed planowanym zajściem w ciążę, aby uniknąć dodatkowego stresu, którego w przypadku przygotowań do macierzyństwa i tak nie brakuje.

Bibliografia
1. CDC. Guidelines for Vaccinating Pregnant Women.

Autor: Krzysztof Orłowski