Poszczepienne zapalenie mózgu i rdzenia, podobnie jak przyzakaźne zapalenie, należy do grupy alergicznych chorób układu nerwowego. Najczęściej zdarza się po szczepieniu przeciwko ospie prawdziwej i wściekliźnie. Obraz histopatologiczny jest niemal identyczny jak w odrowym zapaleniu mózgu, najbardziej charakterystyczna dla tego typu procesu jest okołożylna demielinizacja. Powikłania neurologiczne po innych szczepieniach ochronnych na- leżą do niezwykle rzadkich, natomiast stwierdza się przede wszyst- kim skórne odczyny alergiczne. Bondarew na 258 dzieci z powikłania- mi po różnych typach szczepień tylko w jednym przypadku po szcze- pieniu przeciwko durowi brzusznemu u 13 letniego chłopca stwierdził poza obfitą pokrzywką z bólami stawów i brzucha objawy zapalenia opon i mózgu oraz wysięk osierdziowy. Po potrójnej szczepionce przeciw błonicy, krztuścowi i tężcowi, jak również po rewakcynacji przeciw gruźlicy zdarzają się różnorodne ob- jawy alergiczne: wykwity skórne, obrzęk Quinckego, bóle i obrzęki stawów, obostrzenie neurodermitis, dychawica oskrzelowa, a nawet wstrząs anafilaktyczny. Reakcje alergiczne po szczepionce potrójnej występują częściej, mają cięższy przebieg u dzieci starszych i zda- rzają się prawie wyłącznie po rewakcynacji. Po żywej atenuowanej szczepionce przeciw poliomyelitis obserwowano zwykle po szczepieniu powtórnym różnorodne wysypki i obrzęk Quinckego. U najmłodszych dzieci objawy alergiczne mają najczęściej charak- ter wykwitów skórnych lub zaburzeń żołądkowo-jelitowych, nato- miast u dzieci starszych są bardziej złożone. Mogą przebiegać jako typ alergii natychmiastowej, alergii wczesnej lub opóźnionej.