podręcznikach pediatrii, neurologii i chorób zakaźnych spotyka się wprowadzone przez Wallgrena pojęcie „aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych" (cyt. za 26). Pod pojęciem tym należy rozu- mieć kliniczny zespół objawów „podrażnienia" opon ze współistnieją- cymi zmianami w płynie mózgowo-rdzeniowym pod postacią zmien- nej pleocytozy — zwykle limfocytarnej (zwiększona liczba komórek jednojądrzastych) i najczęściej z nieznacznie podwyższonym pozio- mem białka oraz jałowymi posiewami. Początkowo do powyższego zespołu zaliczano wszystkie lub prawie wszystkie tzw. limfocytarne zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. W miarę rozwoju wiedzy me- dycznej, a zwłaszcza rozwoju techniki badań wirusologicznych, stało się oczywiste, że przeważająca liczba przypadków tzw. limfocytar- nego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych ma pewną lub wysoce prawdopodobną etiologię infekcyjną (zakażenie wirusowe, grzybicze itp.). Nadal jednak, mimo zastosowania nowoczesnej techniki badań wirusowo-bakteriologicznych, w pewnej liczbie przypadków z obja- wami klinicznymi, zajęcia opon i współistniejącymi zmianami w pły- nie mózgowo-rdzeniowym, nie udaje się stwierdzić wyraźnego czyn- nika infekcyjnego. Wydaje się, że dla tych przypadków używanie pojęcia „aseptyczne zapalenie Opon mózgowo-rdzeniowych" jest słusz- ne i w tym aspekcie będzie ono nadal używane. Naturalnie nie po- winno ono być rozpatrywane jako oddzielna jednostka chorobowa, ale jako zespół zajęcia opon mózgowo-rdzeniowych występujący w prze- biegu schorzeń o różnej etiologii. Wymienić tu należy: 1. Odczyny oponowe w przebiegu schorzeń bakteryjnych, umiejsco- wionych w najbliższym sąsiedztwie opon mózgowo-rdzeniowych (ro- pień mózgu, ropniaki nad- i podoponowe, zakrzepy zatok żylnych opony twardej itp.). 2. Odczyny oponowe w przebiegu chorób pasożytniczych. 3. Odczyny oponowe wywołane działaniem czynników fizycznych. 4. Odczyny oponowe w przebiegu zatruć (zatrucia metalami ciężki- mi i odczyny polekowe). 5. Odczyny oponowe w przebiegu układowych schorzeń ustrojowych (białaczka, kolagenozy itp.). 6. Odczyny oponowe w przebiegu schorzeń nowotworowych. 7. Odczyny oponowe w przebiegu postępujących schorzeń neurolo- gicznych (leukodystrofie, stwardnienie rozsiane itp.). 8. Odczyny oponowe w przebiegu schorzeń naczyniowych mózgu (zakrzepy i zatory naczyń mózgu, wylewy krwawe pod oponę pa- jęczą).